Deamide Gliadin Peptit (DGP) IgA/IgG Nedir?

Geçen ay gelen bir hasta, yıllardır süren halsizlik ve karın şişkinliğinden yakınıyordu. "Doktor hanım, her yemekten sonra sanki balon gibi şişiyorum, buğday yiyince daha da kötü oluyor" dedi. Ona bu şikayetlerin ardında, bağışıklık sisteminin buğdaydaki bir proteine karşı verdiği sessiz bir savaş olabileceğini anlattım ve Deamide Gliadin Peptit testini istedik.

Deamide Gliadin Peptit (DGP) IgA/IgG Yüksek Çıkınca Aklınıza Gelmesi Gereken İlk 5 Neden

Bu test pozitif çıktığında, vücudunuzun bağışıklık sisteminin gliadin adlı proteine karşı silahlarını kuşandığını gösterir. Bu durum, tek bir hastalığa işaret etmez; bir dizi olasılığı işaret eder.

En sık karşılaştığımız neden, elbette çölyak hastalığıdır. Bu, bağırsakların gluten karşısında gerçek bir hasar gördüğü, ciddi bir otoimmün durumdur. Ancak DGP yüksekliği her zaman çölyak anlamına gelmez. Glutene karşı hassasiyet (non-çölyak gluten duyarlılığı) olan hastaların yaklaşık %15-20'sinde de bu antikorlar hafif-orta düzeyde yükselebilir.

Çocuklarda DGP Yüksekliği

Diğer bir önemli neden, otoimmün hastalık birlikteliğidir. Tip 1 diyabet, otoimmün tiroidit (Hashimoto) veya romatoid artrit gibi hastalıkları olan bireylerde, çölyak hastalığı görülme sıklığı genel popülasyona göre 5-10 kat daha fazladır. Vücut bir otoimmün duruma yatkınsa, diğerine de yatkın olabilir.

Nadir de olsa, Dermatitis Herpetiformis adı verilen ve ciltte şiddetli kaşıntılı kabarcıklarla seyreden bir hastalık, DGP yüksekliğinin ciltteki yansıması olabilir. Son olarak, test sonucu yanıltıcı da olabilir. Bağırsakta ciddi bir iltihabi durum (örn. Crohn hastalığı), bağışıklık yetmezlikleri veya IgA eksikliği gibi durumlar test sonuçlarını etkileyebilir.

Laboratuvar Raporu Söylemez Ama Klinisyen Şunu Düşünür

Raporda sadece "pozitif" veya bir sayı görürsünüz. Benim aklımdan geçen ise şudur: Bu yükseklik, bağırsak duvarında gerçek bir harabiyetin mi göstergesi, yoksa geçici bir reaksiyon mu? Cevap, antikor seviyesinin yüksekliğinde değil, hastanın şikayetlerinin derinliğinde ve beraberindeki diğer testlerde saklı.

Bir diğer kritik nokta, hastanın test öncesi diyetidir. Glutensiz diyete çoktan başlamış bir hastada DGP negatif çıkabilir, bu da tanıyı zorlaştırır. Testin güvenilir olması için kişinin normal, gluten içeren beslenmesine devam ediyor olması gerekir.

Kahvaltısız Alınır Mı?

Bu test için genellikle açlık gerekmez. Ancak, beraberinde istenebilecek diğer testler (şeker, kolesterol gibi) açlık gerektirebileceğinden, laboratuvara gitmeden önce aç kalmanız istenebilir. En doğrusu, testi isteyen doktorunuzun veya laboratuvarın talimatını takip etmektir.

Yaşa ve Cinsiyete Göre Gerçek Sınırlar

Değerler laboratuvardan laboratuvara, kullanılan yönteme göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle her zaman raporunuzdaki "referans aralığına" bakmalısınız. Aşağıdaki tablo, genel bir fikir vermesi amacıyla oluşturulmuştur.

Yaş Grubu	DGP IgA (RU/mL)	DGP IgG (RU/mL)	Not
2-6 Yaş Çocuk	< 20	< 25	Bağışıklık sistemi gelişim aşamasında olduğundan değerler değişken olabilir.
7-18 Yaş	< 20	< 25	Yetişkin değerlerine yaklaşır.
Yetişkin (Kadın/Erkek)	< 20	< 25	En sık kullanılan kesme (cut-off) değerleri.
65+ Yaşlı Birey	< 25	< 30	Yaşlanan bağışıklık sistemi nedeniyle hafif yükseklikler yanıltıcı olabilir.

20-25 RU/mL arasındaki değerler genellikle "şüpheli" veya "zayıf pozitif" olarak raporlanır. 25 RU/mL üzeri değerler ise daha anlamlı kabul edilir. Ancak unutmayın, sayı ne kadar yüksekse, çölyak hastalığı olasılığı da o kadar artar.

Düşük Çıkınca Asıl Sorun Nerede Saklı?

DGP testinin düşük veya negatif çıkması genellikle iyi bir haberdir; vücudun gliadine karşı belirgin bir saldırısı olmadığını gösterir. Fakat bu, glutenle hiçbir sorununuz olmadığı anlamına gelmez.

En büyük tuzak, IgA eksikliğidir. Toplumun yaklaşık %1-2'sinde görülen bu durumda, vücut yeterli IgA antikoru üretemez. Dolayısıyla DGP IgA testi negatif çıkar, ancak hasta çölyak olabilir. Bu nedenle, şüphe yüksekse DGP IgG'ye veya toplam IgA seviyesine bakılması gerekir.

Yaşlılarda DGP Düşüklüğü

İleri yaşta başlayan çölyak hastalığında bile DGP testleri bazen beklenenden daha düşük seyredebilir. Yaşlanan bağışıklık sisteminin antikor üretme kapasitesi değişebilir. Bu hastalarda tanı, daha çok klinik şikayetler ve ince bağırsak biyopsisi ile konur.

Bir diğer senaryo, hastanın farkında olmadan uzun süredir glutensiz diyet yapıyor olmasıdır. Bağışıklık sistemi uyarılmadığı için antikor üretimi durmuştur ve test negatif çıkar. Tanı koymak için "gluten yüklemesi" gerekebilir, ki bu da hastayı zor bir sürece sokar.